CESUR: ASGARİ ÜCRET EN AZ 3000 TL OLMALI!

İYİ Parti Isparta Milletvekili Dr. Aylin Cesur, yıl sonuna gelinirken, son zamlar ve artan hayat pahalılığı sebebi ile asgari ücretin iyileştirilmesi ve ülkenin sosyal ve ekonomik gerçeklerine uygun hale getirilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne konu ile ilgili bir araştırma önergesi verdi. Cesur, önergesinde, asgari ücret meselesinin, ücret hakkının korunması, vatandaşlara geçimi mümkün olan minimum bir refahın sunulması ve tüketimin arttırılarak ekonominin yeniden canlanması konuları ile yakından ilgili olduğuna dikkat çekti.

 

TOPLUMSAL GELİR ADALETSİZLİĞİ ARTTI, ASGARİ ÜCRET AÇLIK SINIRININ ALTINDA KALDI

Türkiye’de asgari ücretli sayısının 7-8 milyon civarında olduğunu ve bu sayının toplam sigortalı çalışanlar arasında %43 gibi bir orana denk geldiğini belirten Cesur, Avrupa ülkelerinde bu oranın %5-15 arası olduğuna, Türkiye’de orta sınıfın küçüldüğüne ve asgari ücretin “alınması gereken en düşük ücret”ten, “alınması gereken ücret”e dönüştürüldüğüne işaret etti. Bu durumun toplumsal gelir adaletsizliğinin artmasına ve toplumun büyük bir kesiminin minimum hayat standartlarına mahkum edilmesine sebep olduğunu söyleyen Cesur, 2.324 TL’lik net asgari ücretin, 2020 Ekim’inin 2.482 TL olan açlık sınırının altında kaldığına vurgu yaptı.

 

Aylin Cesur aynı zamanda, AB ülkelerinde 2010 ve 2020 yılları arasında asgari ücretlerde Euro bazında yıllık %2 ile %10 arası artışlar kaydedildiğine dikkat çekerken, Türkiye’de ise her yıl Euro bazında asgari ücretlerde kayıp yaşandığını, bugüne kadarki asgari ücret zamlarının satın alma gücündeki düşüşü dengeleyemediğini belirtti. İşverenlerin çalışanlarına yaptığı ödemeler üzerinden, çalışanların milli gelirden aldığı payınCoivd-19 pandemisi ile beraber 1 yılda %29.7’den %26.6’ya gerilediğini, buna karşın işverenlerin paylarının arttığına işaret eden Cesur, bütün bu durumların, toplumsal gelir adaleti açısından asgari ücretlerde ciddi bir artış yapılmasının gerekliliğini ortaya koyduğunu gösterdi.

 

ENFLASYON TEK BAŞINA DOĞRU BİR HESAPLAMA YÖNTEMİ DEĞİL

TÜİK tarafından açıklanan TÜFE, ÜFE ve enflasyon rakamlarının doğruluğu ile alakalı yıllardır şüpheler olduğuna vurgu yapan Cesur, yıllık asgari ücret artışlarının enflasyon oranının çok az üstünde gerçekleştiğini söyledi. Cesur, asgari ücretle geçinen ailelerin harcamaları arasında gıdanın ve diğer temel ihtiyaçların payının, diğer giderlere göre daha fazla olması nedeni ile enflasyon kalemlerine göre yapılan hesabın asgari ücret için iyi bir kriter olmadığını belirtti. Sadece enflasyona bakılarak yapılan hesabın, asgari ücretleri ülkenin ekonomik gerçeklerinden uzaklaştırdığını ve asgari ücretle geçinenlerin yoksulluğunun devam etmesine sebep olduğuna da dikkat çekti.

 

NET ASGARİ ÜCRET 3000 TL OLMALI, BÖYLELİKLE ESNAF DA EKONOMİ DE CANLANIR

Aylin Cesur, mevcut durumda bir asgari ücretli çalışanın istihdamı için iş verenin aylık 3.458 TL ödemesi gerektiğini, ancak hem işverenden hem de asgari ücretliden yapılan prim ve vergi kesintileri ile bu ücretin %33 değer kaybederek asgari ücretli çalışana 2.324 TL olarak ulaştığını belirterek aradaki büyük kayba dikkat çekti. İş verenin ödediği kesintiler sabit tutularak, yalnızca asgari ücretlilerden yapılan kesintilerin devlet tarafından üstlenilmesi durumunda, net asgari ücretin 3000 TL’ye çıkmasının mümkün olduğunu dile getiren Cesur, böyle bir artıştan işverenin etkilenmemesinin sağlanabileceğini belirtti.

 

Cesur, böyle bir uygulamanın bütçeye maliyetinin yaklaşık 71 milyar TL olduğunu ancak doğru bütçe yönetimiyle ve israf politikalarından kaçınarak böyle bir kaynağın kolaylıkla yaratılabileceğine işaret etti. Böyle bir ücret artışının tüketimi arttıracak olması ile ekonomin bütün sektörlerine, özellikle de en zor durumda olan esnafa ciddi katkıda bulunacağını belirten Cesur, artan tüketimle yeni istihdam alanlarının açılmasının da mümkün olduğunu ekledi. Prim kesintileri ile gerçek ücret arasındaki makasının kapanmasının, pek çok kayıt dışı çalışanın sosyal güvence ile kayıt içine geçişini de kolaylaştıracağını söyleyen Cesur, böyle bir artıştan asgari ücrete komşu ücretlerde çalışan vatandaşların maaşlarının da olumlu etkileneceğini vurguladı.

 

 

İşte İYİ Parti Isparta Milletvekili Dr. Aylin Cesur’un TBMM’ye asgari ücretin iyileştirilmesi konusunda verdiği araştırma önergesinin tam metni:

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA

Asgari ücret, ülkemizde bir çalışana verilmesi gereken ücretin en alt sınırın belirlendiği ücret politikasıdır. Bu politika her ne kadar çalışanlara minimum bir hayat standardı sağlamak adına ücret hakkının korunmasını amaçlasa da, gerek asgari ücret miktarının ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullara göre çok düşük olması; gerekse asgari ücretle çalışanların oranının, bütün çalışanlara oranının çok yüksek olması sebebi ile milyonlarca vatandaşımızı ve ailelerini ilgilendiren bir konu haline gelmiştir.

 

Ülkemizdeki asgari ücretlerin ve bu ücretlerin satın alma gücünün pek çok Avrupa ülkesinin gerisinde kalmasıyla, hükümet vatandaşlarımıza hak ettiği minimum asgari yaşam standardını sağlayamamaktadır. Özellikle son yaşanan ekonomik daralmayla beraber, asgari ücretler, açlık sınırının altına inmiş, bunun sonucu olarak pek çok vatandaşımız aileleri ile birlikte yoksullaşmış ve borçlanmak zorunda kalmıştır. İstatistiklerle incelendiğinde, son on yılda, asgari ücretlere yapılan zamlara karşın, asgari ücretin satın alma gücü düzenli olarak azalmıştır.

 

Asgari ücretle çalışan vatandaşlarımızın sayısı bu kadar çok iken, asgari ücretlerin azlığı, genel tüketimi olumsuz etkilemekte ve ekonominin çarklarının dönmesini zorlaştırdığı için potansiyel istihdam alanlarını ve yatırım imkanlarını da kapatmaktadır. Ortaya çıkan bu sorunda, Asgari Ücret Yönetmeliği’nde asgari ücretlerin belirlenmesi için ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum ile beraber geçinme indekslerinin göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmesine rağmen, asgari ücretlerin belirlenmesinde bu unsurların göz ardı edilmesinin önemli bir rol oynadığı görülmektedir.

 

Asgari ücretlerin belirlenmesindeki bir başka sorun, hem işverenlerden, hem de asgari ücretlerden kesilen primler sebebi ile ücretlerin çok düşmesidir. Bunun karşılığında, hayat pahalılığından dolayı, prim kesintilerinden kaçınmak için pek çok çalışan kayıt dışı ve sigorta kapsamı dışında çalışmaya mecbur kalmakta; bu durum pek çok işveren içinse ortada buluşmayı daha kazançlı hale gelmektedir.

Bu sebeplerle, asgari ücretin belirlenmesindeki yapısal sorunların çözülmesi, asgari ücretlerin iyileştirilerek çalışanlarımızın ve ailelerinin hayat standardının açlık seviyesinin üzerine çıkarılması ve kayıt dışı çalışmanın da önüne geçilebilmesi için hangi adımların atılması gerektiğinin tespiti ve planlanması amacı ile Anayasa’nın 98. Maddesi, TBMM İç Tüzüğü’nün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim 02/12/2020

Aylin CESUR
Isparta Milletvekili