Bashmakale

Mehmet Emin Batur

Mehemmet İmin BATUR Kitaphanler bilen Uçraşti

Şherki Türkistanlık tetkikatçi- yazguçi Mehemmet İmin BATUR Türkiye’ninğ Kheysiri şheride eçilğan “Dünya Soda Merkizi”diki “Osmanlı Koçisi” dep atalğan cayda “Kıvılcim Kitap-Mediniyet Sarıyi” teripidin uyuşturilğan körgezmidiki özige mehsus“İmza Küni”ge katnişip, Kitaphanler bilen uçrişip Şherki Türkistan’nınğ hazirki ehvali hekkide kenğ dairide sohbet ötkizişbilen baraber hazirğa kheder özi neşir kılğan kitaplirini, kitaphanlarğa imzalap berdi.Türkiye’ninğ hazirki hökümitininğ Milletvekilliridin muhtirem Niyazi ÖZCAN ependi bilenmu körüşken Mehemmet İmin BATUR, u kişige hem bir kitap imzalap berip, Şherki Türkistan’ni untup kalmaslikini telep kıldi.Mehemmet İmin Batur’, “Şherki Türkistan’da İstiklal Urşi”, “Hıtay Hökümiti Neşriyat Dayirisininğ Töhmetlirige Reddiye”, “Erkin Şherki Türkistan Üçün”, “Barın Şehitliri” namlirida kitaplerni neşir kılğan idi.

UYGUR TİLİNİNG EHEMMİYTİ  HEKKİDE BİR MÜLAHİZE

“Sherqi Türkistan helqining hazirqa kheder milli mevcudiyitini saklapkılişining birla sevibi Uygur tilidek bir til baylıqıga ige bolişidur” disek qet’en mübalige kılgan bolmaymiz. Çünki; Hıtay zolmigerlirining her pursette helqara kişilik hukuk teşkilatlirining közlirini boyaş üçün anavetinimiz Sherqi Türkistanni özlirining tupriqi dep tonutiş, Uygur helkini bolsa “Uzundin tartip şimaldiki milletler bilen kattik munasivet bağlıganlıqı üçün assilimatsiye bolup til, mediniyet ve dini cihettin bizdin perklik halğa özgürüpketken, eslide bolsa Uygurlermu bizge ohşaş bir millettur” dep yalgan töhmetler çaplaş bilen şereplik Uygur helqini inkar kıliş mezgilide, eqil- parasitini jüttirivetken bezi Uygurlerning Uygur til- yeziqini acizlaşturuş yolida düşmenning qoliğa qoral berişge gheyret kılişi bekmu çüşinişke tegişlik bir hadisidur.
Yavrupalık bezi tilşunaslerning Uygur tilining, dünyada eng chong til dep yisaplangan Latin tili, Erep tili, Islawiyan tili katarlıklerbilen ohşaş orunga ige bolganlikini etirap kılsa, biz Uygur helqining ana tilimizning kımmitini bilemmesliqimiz, özimizning milli tarixiga hıyanet kılgan bolmay nime? Uygur tili Türk til sestimisining merkezi dialektiki bolup, biz Uygur helqining ejdatliri bolgan Sak, Tuhar, Soghdiy, Hon, Köktürk ve Uygur dewirlirini ötküzüp Qarahanler devrige kelgende mükemmellişip dünyadiki eng chong, eng çunkur tillardin biri bolup sanaldi.
Hazirga kheder kolga ötken sansiz medini miraslerning köpinçisi Uygur yeziqı bilen yezilgan bolup, dünyadiki Türk tillarining hemmisini temsil kılalaydu.
Uygur helqining yolini yoritip berişbilen şugullangan ziyalilerimizdin birsining eytişiçe, dünya tillari arisida aburuyluk bir orunga ige bolgan Uygur tilining ehemmiytini söz-yezik bilen pütünley ipade kıliş mümkün emes. Hon Türklirining Hökümdari Atilla başçilikidiki bir bölük ejdatlirimizning yavrupaga keng kolemde tarkılişi bayan kılingan tarihi materyallarda, insanlarning baliliq dewirlirining qımmetlik guwachisi bolgan meshur medeniy miraslerimizning biri sanalgan “Oghuzname” ve Mehmut Qeshqirining “Türkiy Tillar dewani”da, Sak, Tuhar,Soghdy,Hon,Uygur diyilgen Türk qebililirini esirler boyiçe kök bayrak astida yaşatkan birla ortak tilning Uygur tili bolganliki ipade kılinmakta.
Hazir dünyada barlik Özbek,Türkmen, Ezherbeycan, Qazak,Qirghiz katarlık milletler teripidin işlitilgen tillerning hem esli Uygur tilidur. Tarihning rehimsiz boran chapqunliri tupeylidin dünyanıng herkaysi döletirige tarkapketip hazir eziz whetinimiz Sherqi Türkistannıng milli müstekilliki üçün köreş kılivatkan Uygur mujahitlerining köp dikket kılişığa tegişlik işlerdin birsi; Özining uzun esirler boyiçe kan-can berip himaye kılip kelgen bir kısim kırindaş kebilelerining, düşmenning parçilaş niyitide koyupqoygan Qazak, Qhirgiz, Özbek’digendek atler bilen özlirini ayrim millet dep sanap “men kim” dep sorimastin ayrim til otturga koyuş bilen ziyankeşlik kılişining aldini eliş… Beşming jillik Türk tarihi boyiçe yaşap ötken ejdatlirimizning biz Uygurlarga kaldurgan medeniy miraslirimizning eng chonği Uygur til- yeziqidur.Biz Uygur xelqining Bu milli mirasimizni karangu niyetlik düşmenlerning yok kılişiga, yaki acizlaşturişiga hiç kaçanda purset bermeslikimiz kirek.

İsmail Tilivaldi digen hain Pakistan’ga hörmet bildürdi

Sherqi Türkistanğa Hıtay hökümiti teripidin tayin kılinğan korçak emeldar İsmayil Tilivaldi yana bir ketim öz helqige hiyanet kılgan halda bayanatlerni berdi.Pakistanni ziyaret kılgan Tilivaldi Pakistan hökümitining hadimliri bilen körişep Hıtay hökümitining, Sherqi Türkistannıng müsteqiligi üçün köreş kılgan Uygur Türklirige karita başlatkan tüptin ucuqturuş paaliyetlirige koşumçi işlerni kılgıni üçün rehmet eytti.
Korçak emeldar İsmayil Tilivaldi, Pakistandin keyin ziyaret kılgan Hindistanda hem Hindistan’nıng dölet hadimliri bilenmu körişep Hıtay hökümiti bilen Hindistan hökümiti ottirsidiki hemkarlişişni küçeytişni arzu kıganlıklerini beyan kıldi.
Pakistan musulman bir dölet bolgıni bilen Uygur musulmanlerni tutup hıtayga ötküzüp berivatudu. Hıtay hökümiti bolsa tohtalgusiz etip öltirivatudu. Pakistannıng bu kamlaşmıgan siyasiti dünyadiki köpligin kişilik hukuk Teşkilatlirining kattik narazilik büldürişige sevepçi boldi.Pakistan hökümiti bolsa kündin künge Hıtay bilen hemkarlişişni küçeytişke çong ehemmiyet berivatudu.

Ispaniyida Yene Hıtay Mallirigha Qarshi Namayish Ötküzildi

1-öktebir xewiri. “Yultuzluq aral” géziti yawropa nusxisining xewer qilishiche, 30-séntebir kech saet 6 etrapida Ispaniyining Élché shehiride Wénjoluq ayagh kiyim sodigerlirige qarshi yene namayish kötürülgen, saqchi terepning aldin teyyarliqi bolghanliqi üchün namayish qalaymiqanchiliqqa özgirip ketmigen. Xewer qilinishiche , 30-séntebirdiki namayish 16-séntebirdikidin azraq perqlik bolghan, esheddiy ongchi küchler élan taxtisi we pilakatlarni kötürmigen, shuarlirimu hıtay mallirigha qarshi turushtin hökümettin yerlik mehsulatlarni qoghdashni telep qilishqa özgergen.
Namayishchilar hökümet bu mesilini hel qilghan'gha qeder her heptide namayish qilidighanliqini éytqan, ular Ispaniyining köchmenler siyasiti heddidin artuq keng bolup ketken, bu hal Ispaniyining en'eniwiy ayagh kiyim sanaitige zerbe boldi, hıttayning erzan ayaghliri adil bolmighan riqabetni peyda qildi dep hésablighan.

Chongchingdiki Namayishta Kishiler
Saqchi We Hökümet Binasigha Hujum Qildi

Chongching shehiride düshenbe küni 20 mingdek sheher ahalisi hökümet binasi aldida namayish ötküzgen. shundaqla bu tézla topilanggha özgirip, kishiler saqchi mashinilirini örüp ot qoyiwetken hem hökümet binasidiki eslihelerni bulap ketken. Roytérs axbarat agéntliqining xewirige qarighanda, düshenbe kün Wenju rayonining miwe baziridiki bir kishi mal yetküzidighan bala bilen urushup qalghanda, özining hökümet dairiliri bilen munasiwiti barliqini, uning jéninimu sétiwalalaydighanliqini éytip tehdit salghan hem uni urghan. Buningdin ghezeplen'gen xelq ammisi derhal hökümet binasi aldida qarshiliq bildürüp namayish ötküzgen,
shundaqla xelq ammisi nahayiti téz köpiyip, saqchilarning mashinilirini köydürüsh we hökümet binasidiki Kompyutirlarni oghurlashqa oxshash qalaymiqanchiliq kélip chiqqan. "