YARIM ASIR SONRA YİNE AYNI YERDE DURUYOR

 Doğu Türkistan’ın Çinlilerce işgal edilişinin yıldönümleri ile ilgili olarak yazılan yazılardan kim bilir bu kaçıncısıdır. Ne yazık ki; her yıl bu günlerde insanoğlunun yaşayabileceği hüzünlerin en şiddetlisini yaşamaya devam ediyor, her yazdığımız yazının sonunda da gelecek yılların Doğu Türkistan’ın ve bütün işgal altındaki ülkelerin kurtuluşuna vesile olması temennisinde bulunuyoruz.
Fakat; ne kadar hazindir ki temennilerimiz devam ederken dünyada işgal edilen ülke sayısına yenileri eklenmektedir. Bunun sebebi elbette ki insanların giderek duyarsızlaşması ve buna bağlı olarak ta dünyadaki emperyalistlerin güç kazanmasıdır. Bu rezil ve insanlık adına utanç verici gidişata kim ya da hangi dünya ülkeleri karşı çıkabilir bilinmez.
Çin milletinin en büyük özelliklerinden biri, kendi ecdadına ve geçmişine küfretmek yerine atalarının ikaz, vasiyet ve tavsiyelerine sıkı sıkıya sahip çıkmalarıdır. Doğu Türkistan’ın da işgali işte bu vasiyetlerin bir sonucudur. Çinlilerin önde gelen tarihçilerinden biri olan Cang Fu Zi daha 17. yüz yılda Doğu Türkistan ve Doğu Türkistan Türkleri hakkında şunları yazmaktadır; “Barbarların ülkesini fethetmek haksızlık değildir. Barbarların katledilmesi insanlık dışı bir tutum kabul edilmez, barbarların aldatılması namussuzluk olarak telakki edilemez.” Aslına bakılırsa Çinlilerin Doğu Türkistan’ı istilâ etme planları çok daha eskilere dayanmaktadır. Doğu Türkistan’ın jeopolitik ve jeostratejik bir konuma sahip olması ve Çinin batıya açılma yolu üzerinde önemli bir konumda bulunması Çin hanedanlarının her zaman iştahını kabartmıştır. Yıllar yılı Çinlilerle Türkler arasında devam eden savaşların temelinde de Çinlilerin aralıklarla devam eden saldırıları yatmaktadır.
1760’ların başında birinci Mançur Çin istilâsına maruz kalan Doğu Türkistan 1863 yılında Bedevlet Yakuphan önderliğinde kurulan ve o yıllardaki Osmanlı Devletine biat ederek bağlılık bildirdiği “Doğu Türkistan Cumhuriyeti” ile tekrar bağımsız olmuştur. 14 yıl süre ile devam eden ve Rusya ile İngiltere tarafından resmen tanınan bu devlet 1878’deki ikinci Mançur Çin istilâsı ile sona ermiştir. Bu dönemde Batı Türkistan’a bir hayli Doğu Türkistanlı göç etmek mecburiyetinde kalmışlar ve bu gün Kazakistan ve Kırgızistan başta olmak üzere Batı Türkistan’da Kazak, Kırgız, Özbek vs. olarak kayıtlı bulunan yaklaşık 4 milyona yakın Doğu Türkistan asıllı halk bulunmaktadır.
Daha sonra Çin’de 1911 yılında Cumhuriyet ilân edilmesi ile bir nebze serbestlik elde eden Doğu Türkistan ileri gelenleri yurt dışına özellikle de Türkiye’ye öğrenciler göndererek insan yetiştirmişlerdir. Bu yetişen şahsiyetlerden biride Dr. Mesut Sabri Baykozu’dur. 1914’ de Doğu Türkistan’a, Ahmet Kemal İlkul İsmail Hakkı Bey ve Mustafa Kentli gibi şahsiyetler de gelerek eğitim ve öğretim alanında faaliyetler göstermiş olduklarından, yetişen öğrenciler yurt sathında bir millî uyanışın temellerini atmışlardır. Tarihler 1930’lu yılları gösterirken, Doğu Türkistanlılarda millî kurtuluş fikri daha da güç kazanarak Mehmet Emin Buğra ve kardeşleri başta olmak üzere başlatilân Millî ayaklanmalar sonucunda 12 Kasım 1933 ‘de “Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti” kurulmuştur. Fazla uzun ömürlü olamayan bu devlet Rus ve Çin işbirliği ile yıkılmış, ardından da 1944 yılında Doğu Türkistan Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu devletinde yıkılışından sonra 1947 yılında İsa Yusuf Alptekin Beyin Genel Sekreterliğini yaptığı mahallî Doğu Türkistan hükûmeti ilân edilmişse de bu hükûmet de uzun ömürlü olamamış, Mao önderliğindeki Kızıl Ordu Birlikleri 13 Ekim 1949 tarihinde Doğu Türkistan’ı bütün dünyanın gözleri önünde işgal etmişlerdir…
Doğu Türkistan’ın işgaline bundan 55 yıl önce göz yuman sözde modern dünya ne yazık ki; günümüzde de başka ülkelerin işgaline çanak tutarak yarım asırda modernlik ve insan haklarına saygı konularında bir adım dahi ileri gidemediğini bir defa daha gözler önüne sermiştir……İstiklâl Gazetesi