Yukarı
8.Sayı
D.T ŞUBAT AYI
Mart Haber Yorum
UYGURCA
Kültür-Edebiyat
Aile
istiklal 8 Tam Sayfa

 

Doğu Türkistan Tarihinde Şubat Ayı

 

0l Şubat 1989

Turgun Almas'ın "UYGURLAR" Kitabının yayınlandığı tarihten sonra Çin Hükûmeti söz konusu kitabı derhal bütün yurt genelinde toplattırdı.

02 Şubat 1999 Tarihinde Uluslararası Af Örgütü, 1997 Şubat ayındaki olaylarından sonra yaptıkları toplantıda Kızıl Çin hükümetinin işkence ve zulümlerini kınayan bir dizi karalar aldı. Bu önemli karardan sonra Çin Komünist Partisi basın sözcüsü, Uluslar Arası Af Örgütü'nün bu raporunu, Doğu Türkistan ile ilgili kısımları, "tamamen asılsız ve sorumsuzca" (!) olarak nitelendirmişti. (5 Şubat 1999)
03 Şubat 1951 Canim Han Hacı tutuklanıp, Urümçi'ye getirilmiş, sokaklarda dolaştırıldıktan sonra binlerce kişinin gözleri önünde sözde mahkemede yargılanarak ölüm cezasına çarptırılıp halk önünde hunharca idam edilmiştir.
3 Şubat 2001 1999 yılındaki "Hoten milli karşı koyma hareketi"nin önemli liderlerinden biri olan "Abdullah Bey" Kasım 1999 yılında tutuklanıp, 3 Şubat günü Hotan Şehir Adliye Mahkemesince müebbet hapis cezasına çarptırılmış ve ömür boyu siyasi haklarından mahrum bırakılmıştır. Abdullah Beyin ağabeyi Emin Tohti Ebey'e de aynı şekilde eziyet etmiş ve onun da mal-mülküne el koymuşlar. Abdullah Bey yakalanmadan önce ve yakalandığından sonra 2 yıl içinde, onunla ilişkisi var diyerek 400 den fazla kişi tutuklanmıştır.
04 Şubat 1997  Gulca'da meydana gelen İli İnkılâbı başlamıştır. Yerel TV ve radyolarda bir konuşma yapan (5.2.1997) Doğu Türkistan'daki Komünist Parti Genel Sekreteri Zhang Yü Liang'in, ayaklanmanın sürdüğünü kabul ettiği kaydedilerek, "Birçok yerde isyan bastırıldı. 10 kişi suçlu bulunarak idam edildi" seklinde konuştuğu belirtildi. Gulca olayları ile ilgili olarak (16.2.1997)Gulca kentine bağlı Kipekyüzü ve Çeliyüzü köylerinde 100'den fazla Uygur'un köy meydanlarında kurşuna dizildiği de ifade ediliyor.
04 Şubat 1999 Kaşgar şehri Bulakbaşı mahallesinde bulunan jandarma komutanlığında iki Çin jandarması kapının önünden geçmekte olan, Aminem (14 yaşında), kız kardeşi Arzigül (12 yaşında)'ü nöbet kulesine götürüp tecavüz ettikten sonra bırakmıştır. Kızlar evlerine vardıktan sonra, olaydan haberdar olan babası Jandarma komutanına şikâyet etmek için Jandarma önüne geldiğinde “Jandarmaya saldırdı” suçlamasıyla hapse atmıştır. Hâla ceza evindedir.
05 Şubat 1997 ile 31 Aralık 1997  05 Şubat 1997 ile 31 Aralık 1997 Tarihleri arasında bütün Doğu Türkistan'da 100.000'den den fazla Doğu Türkistanlıyı tutuklamış, tutuklulara ağır işkenceler uygulamış ve uluslararası televizyon kurumu CNN'in 9 Aralık 1997 tarihinde yayınladığı bir haberinde de teyit edildiği gibi 1000'den fazla Doğu Türkistan Türk'ünü idam etmiştir.
8 Şubat 1997 Urümçi yakınlarında sabaha karşı bulunan Çin kara birliği Türk mücahitler tarafından vuruldu. 1250 Çinli askerîn çok sıkı koruma altında tuttuğu alay içerisinde bulunan askerî hapishanedeki 350 Türk tutuklu Türk mücahitler tarafından kurtarıldı. 4 saat aralıksız süren çatışmalar sırasında Çin birliğinin ağır kayıplar verdiği çok sayida karargah binasının tahrip edildiği ögrenildi.
11 Şubat 1934 Ruslar, kendi hükümranlık bölgesindeki Mançur askerlerinden 12.000 kişiyi Çin Genel Valisi'nin yardımına gönderdi.
12 Şubat 1901 Mehmet Emin Buğra Hoten vilayetinin ilçe nahiyesinde dünyaya geldi
12 Şubat 1940 Osman Batur ilk defa Altay Vilâyetinin Burultokay kazasında İsimhan adlı bir mücahidin, Rus kuklası, kanlı General Şenğ Si Say idaresine karşı başlattığı isyana iştirak etti. Büyük yararlıklar göstererek BATUR unvanını aldı.
13 Şubat 1989 Teyipcan Eliyov vefat etti. 1948 Ağustosundan 1950 yılı ortalarına kadar "Üç Vilayet İnkilabi Hükümeti"nin çıkarmakta olduğu "Alga Geziti" isimli gazetede redaktör olarak çalıştı. Şair, kırk yıllık meslek yaşamında binden fazla şiir, rubai ve destan yazmıştır.
20 Şubat 1933 Milli İhtilal Komitesi'nin üyeleri, ayaklanmayı-zafere götürecek geçici bir Hükûmetin kurulmasına karar verdiler. Karakaş Kadısı Muhammed Niyaz Alam, devlet reisi oldu. Sabit Damullah, başbakan ve Mehmet Emin Buğra, kumandan olarak tayin edildi.
20 Şubat 1933 Sabit Damolla, Başbakan ve Mehmet Emin Buğra, kumandanlığında Kurtuluş savaşçıları 22 Şubat 1933'te Karakaş'ı fethettiler ve 28 Şubatta Hoten'e saldırdılar, şehrin eski yakasını ele geçirdiler.
20-29 Şubat 2001 Çin hükümeti, Doğu Türkistan'da sözde "Sert darbe vurmu" operasyonunun başladığı kısa bir zaman dilimi olan 10 gün gibi kısa bir zaman içinde, o kadar çok günahsız, masum Uygur Türkünü hapislere atarak, öldürerek 21. yüzyıl faşizminin tek lideri olmuştur.
21 Şubat 1951 Urümçi Radyosunun haberine göre "Halkımızın en şiddetli düşmanı olan haydut Osman Batur üç gün evvel, kurtuluş askerlerimiz tarafından Çing-Hay eyaletinde sağ olarak ele geçirilmiştir"denilerek İstiklal mücahidi Osman Batur dan ne kadar korktuklarını ortaya koymuşlardır.
25 Şubat 1952  Mesut Sabri Baykozu'yu Çin Komünistleri Urümçi'de zehirli iğne ile şehit ettiler. (1951 yılında tutuklanmıştı)
27 Şubat 1997 Adana Milletvekili Orhan Kavuncu, T. B. M. M 62nci Birleşimindeki konuşmasında "Doğu Türkistan'da, 88 bölgede isyan devam etmektedir. Yalnız Gulca bölgesinde, 196 mücahit öldürülmüş bulunmaktadır. Onun ötesinde, 3.500 kişi temerküz kamplarında ve bunun yanında, 70 bin kişi de hapishanelerde bulunmaktadır." Demiştir.
25 Şubat 1952 Tarihinde Kurban Koday (Türkiye'de öğrenim görmüştü, gazeteci) ve Abdülaziz Çingizhan (Mısır Cami'ül Ezher'den mezun din âlimiydi.) şehit edildiler.
28 Şubat 1933 Hoten halkı Mehmet Emin Buğra ve kardeşlerinin önderliklerinde Hoten'i aldıktan sonra Kargalık, Poskam ve Yarkent vilayetlerini de Çinlilerden temizlediler.
Şubat 1956 Çin Fenler Akademisine bağlı olmak üzere Millî Azınlık Milletler Dil Enstitüsü ihdas edilmiş ve bunun başına da Doğu Türkistan umumî valisi Burhan Şehidi tayin edilmiştir. Enstitünün gayesi 1960 senesine kadar Çin'deki millî azınlık milletlere yazı dili ihdas etmek idi. Serdyuchenko adlı bir Sovyet dil bilgini de bu enstitüye müşavir olarak davet edilmiştir.
Şubat 2003 Doğu Türkistan da meydana gelen Richter ölçeğine göre 6,8 büyüklüğündeki depremde yaklaşık 300 kişi ölmüş, 4 bin kişi de yaralanmıştı.
Şubat 1996 Doğu Türkistan'da 7 büyüklüğündeki depremde 304 kişi öldü, 16 bin kişi yaralandı.
 Şubat 1940 Haziran 1941  Doğu Türkistan'ın Altay vilayetinde çıkan ayaklanmalar kanlı bir şekilde bastırıldı. Sing Si Sey bir yandan Sovyetler Birliği ile yakin ilişkiler kurarken diğer yandan Çin ile gizlice anlaşmıştı.

 

Devamı : http://www.hurgokbayrak.com/ sitesindedir 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ZİYARETÇİ  DEFTERİ    MUNAZİRE MUNBİRİ    GUESTBOOK

Giriş Yukarı Ağustos-2004 1.Sayı Eylül-2004 2.Sayı Ekim-2004 3.Sayı Kasım-2004 4.Sayı Aralık-2004 5.Sayı Ocak-2005 6.Sayı Şubat-2005 7.Sayı Nisan-2005 9.Sayı Mayıs-2005 10.Sayı Haziran-2005 11.Sayı Temmuz-2005 12.Sayı Ağustos-2005 13.Sayı Eylül-2005 14.Sayı Ekim-2005 15.Sayı Kasım-2005 16.Sayı Aralık-2005 17.Sayı Ocak-2006 18.Sayı Şubat-2006 19.Sayı Mart-2006 20.Sayı Nisan-2006  21.Sayı Haziran-2006  23.Sayı Temmuz-2006  24.Sayı Ağustos-2006  25.Sayı Eylül-2006  26.Sayı Ekim-2006  27.Sayı Kasım-2006  28.Sayı Aralık-2006  29.Sayı Ocak-2007  30.Sayı Şubat-2007 31.Sayı Mart-2007 32.Sayı Nisan-2007 33.Sayı Mayıs-2007 34.Sayı Haziran-2007 35.Sayı Temmuz-2007 36.Sayı Ağustos-2007 37.Sayı Eylül-2007 38.Sayı Ekim-2007 39.Sayı Kasım-2007 40.Sayı Aralık-2007 41 Sayı Ocak-2008 42.Sayı Şubat-2008 43.Sayı Mart-2008 44.Sayı Nisan-2008 45.Sayı Mayıs-2008 46.Sayı Haziran-2008 47.Sayı Temmuz-2008 48.Sayı Ağustos-2008 49.Sayı Eylül-2008 50.Sayı Ekim-2008 51. Sayı Kasım-2008 52. Sayı Abone İşlemleri TEBRİK MESAJLARI Gazete Bayilerinde YAZARLAR Künye