|
TÜRK QİRİNDASHLİRİMİZNİNG YARDİMİ ZOR EHMİYETKE İGE
Dunyada chong dölet dep atalghan imperialist döletler neche yüz
yillardin tartip dunyadiki turk milletlirini birinchi dushmen korup
kelgenliktin türk millitighe qarita üzlüksiz halda türlük yollar bilen
suyiqestlerni qilishtin bir künmü bolsa uzaq turmidi. Shu cümlidin bolup,
Sherqiy Türkistan xelqi hem esliyette türk irqigha mensup bolghanliqtin
Xitay ishgaliyetchiliri meyli Sherqiy Türkistan tupraqlirini özining
qiliwilish ghayisi bilen bolmusun, meyli tarixta ejdatliri uchrasqan zor
meğlubiyetlerning entini ilish mexsidi bilen bolmusun her türlük hile-mekirelerni
ishqa silish arqiliq anawtinimiz Sherqiy Türkistanni bisiwaldi.
Bu echinishliq ehwaldin kiyin weten davayimizni chet ellerde dawam
qildurush we Shrqiy Türkistan heqiyqitini dunya epkarigha anglitish
mexsidi bilen bezilirimiz wetendin ayrilip chiqqan idük. Chet ellerghe
chiqipketkenlerning arisidin Türkiyege kilip olturaqlashqan we puxra
bolup yashawatqanlirimizning sanimu 1949- yili, 1951- yili we 1961- yili
chiqqanler bolup xeli bar.
Bashqa dunya ölkilirighe chiqip ketkenlirimizning ehwaligha karighanda
milliy hissiyatlirimzni qoghudash cihettin Türkiyede kün
köchürüwatqanlerning texi bextlik bolghanlikini eytish bekmu natoghur
bolmaydu dep oylaymen.
Asasiy cihettin qarighandimu biz Sherqiy Türkistanliqler bilen Türkiye
Türkliri yuqirida hem eytip ökinimizdek oxshash irqtin we oxshash dindin
bolimiz. Mana bu sewep bilen biz Türkiyege kelginimizdin bügünghe qeder
qet'iyet bilen musapirchiliq tartip qalghan emes, bu inkar qilishqa
bolmaydighan bir reallik.
Çünki türkiyede, biz texi Türkiyege kelmestin burun bizning milliy
dawayimizgha hisdashliq qiliwatqan “Sinkiang emes Türkistan, Mao (Mawcushi)
emes Alparslan”, “Asaret astidiki Türklerge erkinlik”dighenghe oxshighan
shoarlarni towliship kochilarda namayishlerni qiliwatqan
kirindashlirimiz bar idi. “Türkiye chegralirining sirtida hem Türk
qirindashlirimiz bar ulerning dertliri bizning hem dertlirimiz” diyiship
bu heqte chong yighinlarni uyushturup biz bilen hemdert bolghan
qirindashlirimiz bar idi…
Shu mezgilde bolsa texi meyli yawrupa döletliride bolmusun, meyli
amerikilik xelqler bolmusun biz sherqiy Türkistan xelqining ehwalidin
xewer tapqan emes. Ulerning hazirqi künde “kishilik hoquqi” dighen
shoarni qolida kötürüwelip xitay bilen özlirining arisidiki ziddiyetliri
toghrisida biz sherqiy Türkistan xelqining ehwalini kozir qilip
qolliniwatqanliqlirini yaxshi bilishimiz kirek.
Hazirqi künde Ğerbiy Türkistan'da ye'ni Qazaqistan, Qirghizistan we
Özbekista qatarliq Türk cumhuriyetliride olturaqliship yashawatqan
Sherqiy Türkistanliq qirindashlirimizning sani az dighende 3 milyongha
yetip baridu. Türk dunyasining omomiy nupusi bolsa 300 milyon etrapide.
Dunyaning herqaysi Türk döletliridiki bezi qirindashlirimiz az-tola
hoquq depsendichiliklirige ucrawatqan bolsumu emma omomiy cihettin
qarighanda ehwalliri bezi yavrupa ölkiliride yashawatqanlardin yaxshi.
Biz sherqiy Türkistan xelqi milliy musteqillilq dawayimizning
muappaqiyet bilen neticilinishi üchün Qandaqla bolmusun aldi bilen dunya
Türk nupusining yardimighe irishishimiz kirek. Bu heqte merhum Turghun
Almasning “Uygurler” namliq esirini, Merhum Muhammet İmin Buğraning
“Sherqiy Türkistan Tarixi” namliq esirini imkan tapqanda Qazak, Qirghiz,
Özbek qatarlik Türk tillirida tercüme qildurup yana bir qitim oqup
uqishimiz zörül bolup qalghandek turudu. Çünki uler Türk tarixining zor
ehemiyetke ige bolghanlighini tepsili yizip chiqqan. Ğerpning yardimini
qolgha keltürümiz dep jürüp 300 milyon Türk qirindashlirimizning
semimiyetlik yardimini jüttürüwetmeyli.
İnsan Heqliri Küni Munasiweti Bilen Shiwetsiyede, Gollandiya We
Yawropaning Herqaysı Jaylirida Kominist Xitay Hakimiyitige Qarshi
Daghdughuluq Namayish Bolup Ötti
12-ayning 10 küni insan heqliri küni munasiwiti bilen XItay koministik
partiyisige qarshi daghdughuluq namayish élip berildi.
Namayish saet 11 de bashlinip saet 4 ahirlashti.
Namayishni Dunya Uyghur Qurultiyining yéngidin saylanghan rehbiri Rabiye
Qadirning teshebusi bilen Shiwetsiye Uyghur komititi teshkilligen bolup,
bügünki bu namayish Uyghurlardin sirt Shiwetsiyede yahswatqan bashqa
XItaygha qarshi köpligen insan heqliri teshkilatliri qatnashti.
Barliq namayishchilar birlikte Stockholmdiki chong kochilarni aylinip
XItaygha qarshi her xil shuarlarni tolap mangdi. Namayish Shiwetsiyediki
axbarat wastilirining diqitini tartqan bolup, namayish jeryanida
Shiwetsiye Uyghur komititining mawun reyisi Dilshat Reshit yéngi
tangliqlar telwiziyisining, umid yultizi radiosining we Shiwetsiye
döletlik radiosining ziyaritini qubul qilip bu qétimqi namayish heqqide
melumat berdi. Namayish ahirida namayishni teshkilliguchiler sözge
chiqip XItay kominist hakimiyitining rezilliklirini pash qilishti.
Shiwetsiye Uyghur Komititi Teshwiqat Bolimi
Dunya insan Haqliri Küni Munasiwiti Bilen Gollandiyede namayish
Ötküzüldi
2006-yili 12-ayning- 10-küni Gollandiye Amsterdam xeheride dunya insan
heqliri küni munasiwiti bilen keng kölemlik namayix ötküzildi, Namayixqa
Gollandiyediki Uyghur jamaiti, Tibetler we köpligen yerlik xelqler
qatnashti.
Namayix chüshtin kéyin saat 2 de Amsterdam xeher merkizidiki DAM
padishah meydanida confirans xeklide bashlinip nahayiti qizghin dewam
qildi.
DUQ yashlar komititi mudiri we Golandiye Sherqi Türkistan Vakfi reisi
Bahtiyar Shemseddin Xitay hökümitining Xerqiy Turkistandiki insan
heqlirini depsende qilishi toghrisida doklat bérip, xeliqara
jamaetchilikining Sherqi Türkistandiki insan heqlirige alahide étibar
bérishini murajet qildi.
Saat 15: 30 din tartip yurux bashlinip saat 17: 00 ge qeder 500din artuq
namayishchilar qoshuni Amsterdamningeng xeher merkizidiki Sayahetcilerge
tolghan kochilarni aylinip namayish qildi, Namayishchilar: “bizge
erkinlik kirek! ,Xhittaylar wetinizdin chiqip ketsun!” digendek
Shuarlarni tolap kochilarni zilzilige keltürdi, Lepildigen kök bayraq we
Uyghur doppiliri hemmisining alahide diqqitini qozghidi. Sherqiy
Türkistanni bilidighan we uninggha qiziqqanlar namayixqa ishtirak qildi.
Sherqiy Türkistan heqqidiki 3 türlük teyarlanghan 300 parchidin artuq
teshwiq wariqi tarqitilip, Sherqiy Türkistan we Uyghur mesilisi alahide
tonutuldi.
DUQ Yaxlar Komititi, Gollandiye Sherqiy Türkistan Vakfi
Adwokatlar guentanamoda tutup turiliwatqan
uyghurlarni derhal qoyup bérishni telep qilmaqta
5 -Dékabir küni "washington post géziti" ning yazghuchisi ependining "adwokatlar
guentanamoda tutup turuliwatqan uyghurlarni qoyup bérishni telep
qilmaqta" serlewhilik maqalisi élan qilindi.
"Washington post géziti" de élan qilinghan bu maqalide bayan
qilinishiche, sabin willét, susen bekir qatarliq adwokatlar "amérikining
guentanamo herbi türmiside 5 yildin buyan tutup turiliwatqan uyghurlar
qoyup bérilishi kérek" dep sotqa telep qoyghan. Bu adwokatlar "bu bir
qisim uyghurlaning guentanamoda tutup turulushi xitay bilen amérika
otturisidiki siyasiy kélishimning birqismi, ularning peqet "talibanlarning
meshiq lagirlirigha barghan" dégendin özge amérikigha tehdit salghan
konkrét jinayiti yoq, shunglashqa ular qoyup bérilishi kérek" dep ching
turmaqta.Maqalida bayan qilinishiche yene, guentanamoda tutup
turuliwatqan uyghurlar özlirimu "biz talibanlar bilen ittipaq tüzmigen,
emeliyette biz amérikigha hésdashliq qilghuchilar" dep turmaqta,
déyilgen.RFA-2006.12.05
İstanbulda "Mexmut Qeshqeri we Sherqiy Türkistan” Namliq İlmiy
Muhakime Yighini Ötküzüldi
12-ayning 16 -17-künliri Sherqiy Turkistan wexpining
teshkillishi bilen İstanbuldiki "Vefa Toluq Ottura Mektiwi"ning yighin
zalida Mexmut Qeshqeri dunyagha kelgenligining 1000 yilliqi munasiwiti
bilen Türk âlimi we tilshunasi Mexmut Qeshqerini yad étish we uning
wetini Sherqiy Türkistanni küntertipke kirgüzüsh üchün "Mexmut Qeshqeri
we Sherqiy Türkistan" namliq ilmiy muhakime yighini ötküzüldi.
Yighinda Sherqiy Türkistan Wexpe Bashliqi, Pensiyige chiqqan General
Muhemmet Rizabekin ependi échilish nutqi sözlidi.
Ejdatlirimizning rohigha atap xetme qur'an qilindi we dua oquldi.17-dékabir-
Sherqiy Türkistan dawasining wekili, merhum Eysa Yüsüp Aliptekin
rehmetlik wapatining 21 -yilliq xatire küni bolup, merhumning rohigha
atap dua qilindi we hayat waqtidiki tirishchanliqliri we töhbiliri eslep
ötüldi.
İlmiy muhakime yighinigha; Professor, Doktor Gülchin Chandarlioghli
xanim riasetchilik qildi.
Yighingha, Prof. Dr. Zekeriya Kitapchi, Prof.Dr. Nadir Devlet, Prof.
Dr.Alparslan Jeylan, Dr. Selchuq Cholaqoghli, Prof. Dr. Metin Karaörs,
Doch. Dr.Alimjan İnayet, Dr. Ahmet Toksoy, Abdullah Bakir, Veli Gül,
Prof. Dr.Ahmet Tashaghil, Prof.Dr. Salih Aynural, Doch. Dr. Abdulvahap
Qara, Dr. Bilge Donuq, Mehmet Gürlek, Prof. Dr. Kemal Göde, Prof.Dr.
Mahmut Kashgarli, Dr. Ahmet Türköz, teteqiqatchi Ömer Qul we
Özbekistanliq aspirant Zemira Hamidova qatarliqlar qatniship söz qildi.
Ürümchide 10 neperdin artuq uyghur yash qara jemiyet Teshkilligen
dégen höküm bilen sotlandi
Ürümchi tengritagh rayonluq sot mehkimisi yéqinda, uzundin
béri tijaret bilen shughullanghan ömer rozi, semet ababekri qatarliq 10
nechche yashni"qara jemiyet teshkilligen" dep jinayet turghuzup,
sotlighan.
Gérmaniyide turushluq sherqiy türkistan uchur merkizining xewirige
qarighanda, sotlanghan uyghur tijaretchiler ürümchide türlük tijaret
bilen shughullinip igilik tikligen, kishiler arisida hörmetke sazawer
bolghan, jenubtin kelgen uyghurlarning tirikchilik qilishigha asas
yaritip bergen, mektep we yétim yésirlargha iqtisadiy jehette yardem
bérip turidighan saxawetlik yashlar iken. Istansimizning biwaste uyghur
ilidin igilishiche, bolupmu tijaretchiler arisidiki ömer rozi izchil
türde wang léchüenning zerbisige uchrap kelgen bolup, u ilgiri, ürümchi
yenen kochisidiki gulsaymehellisini sétiwilip, jenubtin kelgen namrat
uyghurlarning bu rayongha olturaqlishishigha sharait hazirlap bergen,
uyghurlarning bir yerge topliship qélishidin ensirgen, wang léchüen
bashchiliqidiki hökümet dairiliri ömer rozi üstidin her xil böhtanlarni
oydurup, xelqning qan ter - Bedilige berpa bolghan gülsay mehellisidiki
öylerni buzup chiqip, tüzlenglikke aylandurwetken we ömer rozini tijaret
qilishtin tosup qoyghan. Aridin 10 yilgha yéqin waqit ötkendin kéyin,
ömer rozi yenila xitay hökümitining qapqinidin qutulalmighan. (Eqide)2006.12.07
Qazaqistandin Alataw Chegra Eghizidiki Nefit Turobbisi Arqiliq
Sherqiy Türkistangha Eqip Kiridighan Xam Nefitning Yilliq Miqdari 10
Milyon Tona
< Tianshan(Tengritağ) axbarat tori > ning xewiride
körsütülishiche, Turobba leniyesi arqiliq Qazaqistandin Xitaygha
kiridighan xan Nefitning miqdarini ölchesh ponkiti 12 ayning 1 küni
Sherqiy Türkistanning Alataw chegra eghizida qurulup resmiy ish
bashlighan.
yuqarqi xewerde körsütülishiche, Qazaqistandin Sherqiy Türkistangha
tutushidighan Nefit turobbisining omomiy uzunluqi 962.2 kilometir bolup,
Alataw chegra eghizidin Maytaghqiche bolghan musapisi 252 kilommetir
iken, 2006 yili 7 ayning 11 künidin etibaren bu nefit turobbisi arqiliq
Qazaqistanning xam Nefiti Sherqiy Türkistangha mangghuzulghan bolup, bu
nefit turobbisi arqiliq yiligha 10 milyon tonna xam Nefit Qazaqistandin
Sherqiy Türkistangha kirgüzülidiken.
|