|
MİLLİY
KÖRESH SEPİMİZNİ QOLLAP QUWETLİSHİMİZ KİREK
Aldi bilen
“İstiqlâl Giziti” namidin Germaniyining Miyunxen shehride
ghelibilik ötküzülgen Dunya Uygur Qurultayining 2- nöwetlik
yighinida wekillerning arzusi bilen Rabiye Qadir Xanimning DUQ
ning reisi bolup saylanghanliqini ching könglüm bilen qizgin
tebrikleymen. Allah taalâ kuch-quwet ata qilghay amin…
Dunyaning herqaysi ölkiliride wetensizlikning azawida yashawatqan
Shergiy Türkistanlıkler her döletning öz qanunliri boyiche kün
köchürüp ketiparudu. Likin her bir Sherqiy Türkistanlıqning kün
köchürüsh sewiyesi qandaq bolsa bolsun meniwiy dunyasida
anawetinidin uzaqta bolusning qarangulik girdawi ichide
yashawatqaliqlirini his qilip kiliwatqanliqliri bir heqiyqet.
Köpchilikge melum
bolghinidek Weten tupriqidin ayrilip chetellerde ademdek, urundi-
soqundi bolmastin yashasning birla yoli, öz tupriqimizning hörliki,
öz bayriqimizning sherep bilen jewlan qildurilishi üchün her
waqitta bolmusun köresh meydanida bolushimiz bilen mümkin boludu.
Undaq bolghanda herqaysi Sherqiy Türkistanliq qirindashlirimizning
bilim dericisining nime bolushidin qet'i nezer, özlirining
qabiliyetliri boyiche köresh meydanida yerlirini elishliri,cinining
bariche xizmet qilishliri milliy we diyniy bir weziype dep
ishinimiz.
Her qaysimizning
özighe tewe bolup yashawatkan dunya ölkiliride bir tezlighin erkin
pikir bayan qilish hoquqidin paydilinish arqiliq milliy
dawayimizni anglitish mümkin boluwatqan bir mezgilde, biz chet
ellerde yashawatqan Sherqiy Türkistanlıqlerning musteqillik
körishimizge töwpe qoshmasliqimiz jiddiy eyiplinishke toghur
kilidighan bir mesile.
Qandaqtur bezi Sherqiy Türkistanlıqler özlirini chetke tashliwilip,
türlük bahanilerni aldigha selip kün köchürüshnila mexset qilghan
halda bir yol tutup kitiparudu. Bu ehwal musteqilliq dawayimiz
üchün bekmu xeterlik. Bu sewep bilen qaysi yol bilen bolmusun
milliy köresh seplirimizning mustehkem bolushi üchün, Xitay
mustemlikichilirining eleyhimizdiki paaliyetlirining adlini ilish
üchün sirtta qalghan qirindashlirimizni milliy dawayimizgha
qoshumchi bolushqa chaqirishimiz kirek.
Dunyadiki teshkilat
yaki shexislerimizning elip beriwatqan paaliyetliri Xitay
hökümètining türlük yollar bilen toshqunchiliq qilishliri bilen
uchrasmaqta. Bundaq ehwal ichide dunyaning qaysi döliti ichide
bolishigha qarimastin, milliy musteqillik körüshimizghe xiyanet
qilghanliqliri yaki xitay bilen hemkarlashqan halda “tijaret”
qilghanlikliri xelqimiz teripidin toxtam qilinghanlardin bashqa
her qaysi sherqiy Türkistanlıqlar bilen alaqa baghlashqa
tirishishimiz intayin muhim bir milliy weziype dep hisaplansa
boludu.
Hazirqi dunya
sharaiti astida, wetinimiz Sherqiy Türkistanning istiqlali,
millitimizning öz erkinlikini qolgha keltürishi üchün elip
beriliwatqan milliy musteqillik körishimiz yolida, Xitay bilen söz
biriktürüp, Xitay bilen “tijaret” qillish arqiliq
hemkarlishiwatqanlardin bashqa “rehber xillash” yoligha
kiripkitish millitimizning ezili düshmini bolghan Xitay
ishgaliyetchilirinin suyiqestlirini qollap-quwetlestin bashqa
nerse emes…
Wang Le Quan,< Aptonom Rayonluq
Teptish Xizmiti Yighini > da < Milliy Bölgünchiler > ge Téximu
Qattiq Zerbe Bérishni Telep Qildi
(Xinjiang(Sherqiy
Türkistan) iqtisat géziti > ning xewiride körsütülishiche, <
aptonom rayonluq partikom > ning sekritariWang le quan, 11 ayning
20 küni Ürümchide chaqirilghan < aptonom rayonluq 12 qetimliq
teptish xizmiti > yighinida qilghan sözide, her derijilik teptish
tarmaqlirini asasi nishanini < Milliy bölgünchiler > ge zerbe
bérishke qaritishni telep qilghan.
Wang le quan bu qetimqi yighinda qilghan sözide, < 3 xil küchlerni
öz ichige alghan milliy bölgünchilerning buzghunchiliq
heriketlirige qattiq zerbe bérip, jemiyetning siyasi muqimliqini
qoghdishimiz lazim > dep körsetken.
Wang le quan yene, < eksil inqilabi teshkilat we zorawan terorist
gurohlar >Shergiy Türkistan İstiqlalchiliri) gha zerbe bérishni
asasiy nuxta qilishni alahide tekitligen.
Köpchilikke melum bolghinidek, yeqinqi mezgillerdin buyan Xitay
hakimiyiti chetellerge qaratqan teshwiqatlirida meqsetlik halda <
Xinjiangning siyasi weziyiti muqim, her millet xelqi tenich,
ittipaq(!) > digen idiyeni terghip qilip, Sherqiy Türkistandiki
Milliy heriketlerning pütünley besiqturulghanliqini tekitlep
kelgen idi. Emma, Wang le quanning yuqarqi sözliri, Sherqiy
Türkistanning siyasi weziyitining yenila jiddi ikenlikini,
atalmish < milliy bölgünchiler >(Sherqiy Türkistan milli
istiqlalchiliri) ning hazimu hem Xitay hakimiyitining neziride eng
asasliq xewip bolup turiwatqanliqini körsütüp turmaqta.
Germaniyening Ausburg Shehride
Sherqiy Türkistan
Mesilisi Heqqide Doklat
2006- yili 11-ayning
11- küni< Sherqiy Türkistan Informatsiyon Merkizi > ning
pirezidenti Abdujélil Qaraqash ependi, Germaniyening Ausburg
shehridiki < alparsilan Türkesh ülke uchaqliri > teshkilatining
reyisi Sabri Önder ependining tekliwige asasen bu sheherge kélip,
teshkilat merkizide Türk qérindashlargha Sherqiy Türkistanning
nöwettiki omomiy weziyiti heqqide doklat berdi.
Doklattin kéyin Abdujélil ependi, teshkilat ezalirining Uyghurlar
mesilisi heqqide sorighan türlük so'allirigha jawap berdi we
mexsus Sherqiy Türkistanning ehwali heqqide hazirlanghan Höjjetlik
filimni qoyup berdi.
Germaniye Bilen Xitay Otturisida
Qanun Tüzüm
Hemkarliq Kélishimi Imzalandi
<Germaniye
dolqunliri > radiosining xewer qilishiche, 26 öktebir küni
Germaniye bilen Xitayning ediliye ministirliri Berlinda uchrushup,
öz ara < qanun tüzüm hemkarliq kélishimi > imzalighan.
Germaniye hökümiti, Xitayning heqiyqi bir qanun döwlitige
aylinishigha heydekchilik qilish meqsidide, 2000 yilidin étibaren
Xitay bilen Qanun tüzüm söhbitini yolgha qoyghan bolup, buxil
muzakire her yilda bir qétim ötküzülüp kélinmekte we bu qétimqi
söhbet 7- qétimliq söhbet bolup hisaplinidu.
Ikki terep otturisidiki qanun tüzüm söhbitining mezmoni asasi
jehettin Xitayning asasi qanuni ediliye sestimisi, adwukatliq,
Sotlash, shahitliq, höküm chiqirish, jaza qanuni … qatarliq
jehetlerde demokratik islahat élip berishni meqset qilidu.
Kanada Elchisi Sherqiy
Türkistanda Tekshürüsh Élip Bardi
<Xinjiang(Sherqiy
Türkistan) géziti> ning xewer qilishiche, Kanadaning Xitayda
turushluq bash elchisi, 10 ayning 31 künidin 11 ayning 5 künigiche
Sherqiy Türkistanni ziyaret qilip, Ürümchi we Qeshqerlerde
tekshürüsh élip barghan.
Mezkur xewerde körsütülishiche, Kanada elchisi Ürümchide Qorchaq
reyis ismayil Tiliwaldi bilen körüshken we bashqa hökümet
tarmaqlirinimu ziyaret qilip, Sherqiy Türkistanning ma'arip,
sehiye, mohit ehwali, shundaqla azsanliq milletler mesilisi …
qatarliq jehetlerde etirapliq melumat igelligen.
Emma chetellik siyasi közetküchiler, Kanada elchisining bu qétimqi
Sherqiy Türkistan ziyaritini, <Hüseyin Jelil weqesi bilen
munasiwetlik> dep perez qilishmaqta.
Bay Nahiyeside Yalingachlarning
Sani 11 mingdin artuq
Aqsuning Bay
nahiyesi, Sherqiy Türkistan boyiche eng namrat nahiyilerning biri
bolup, atalmish < mediniyet zor inqilabi > mezgilide bu nahiyede
5000 din artuq Uyghur achliqtin ölgen idi. Gerche bay nahiyesi
Sherqiy Türkistan boyiche asasliq ashliq ishlepchiqirish
nuxtilirining biri hésaplansimu, emma Bay xelqi héch bir zaman
ismigha layiq < Bay > bolalmidi.
< Tianshan(tengri teghi) tori > ning 11 ayning 3 künidiki xewiride
körsütülishiche, nöwette Bay nahiyeside ach yalingach ayilidin
4500 din köpireki bar bolup, bu ayililerning jan sani 11 mingdin
köpirek iken.
Nöwette Sherqiy Türkistanda bay nahiyesige oxshighan namrat
nahiyilerning sani az emes, namratlarmu pütünley digüdek Uyghurlar,
ularning bu halgha chüshüp qelishigha, Xitay hakimiyitining
iqtisadi talan taraj siyasiti, derijidin tashqiri baj we alwang
seliqlar sewepchi bolup kelmekte, yeni mesilining tüp yiltizi
Xitay hakimiyitining mustemlikichilik siyasitidin ibaret!
Xitay Hökümiti, <Dunya Uyghur
Qurultiyi> ning Reyisesi Rabiye Qadir Xanimning Oghli Alim
Abdurehimni 7 Yilliq Qamaq Jazasigha Hokum Qildi
ETIC-Chet-el
axbarat agéntliqlirining xewer qilishiche, <Dunya Uyghur Qurultiyi>
ghelibilik ayaqlashqan küni, yeni, 11-ayning 27-küni, Xitay
hökümiti sot échip, xelqara kishlik hoquq herikiti paaliyetchisi,
Uyghur weten-millet dawasining yol bashlighuchisi Rabiye Qadir
Xanimning oghli Alim Abdureyimni, <baj oghurlighan> degen betnam
bilen 7 yilliq türme jazasigha hokum qilghan.
Xitay hökumiti Rabiye Qadir xanim chet-elge chiqip, demokiratiye
we kishlik hoquq herkiti bilen shughullanghandin beri, kop xil
wastilarni ishlitip, uning insan heqliri saheside élip barghan
heriketlirige chek qoyup kelmekte edi.
Xitay hökümiti birqanche aylar ilgiri Uyghur xelqining meniwiy
anisi Rabiya Qadir xanimning Qahar Abdureyim, Alim Abdureyim we
Ablikim Abdureyim qatarliq üch oghli we bir qizini zorluq wastisi
bilen tutup kirip ketken edi.
Xitay hökümiti Rabiya Qadirning chet-elde élip bériwatqan
paaliyetliri her qétim ewjige chiqqanda uning ailisi we mal -mülikige
tehdit sélip, qanunsiz yollar bilen ziyankeshlik qilip kelmekte.
Munasiwetlik shexislerning bildürishiche, Xitay hökümitining bu
qilmishi, bu qétim Rabiya Qadir xanimning <Dunya Uyghur Qurultiyi>
ning Germaniyede échilghan II -qétimliq qurultiyida, Qurultay
reyisesi bolup saylinishigha qarita qayturghan inkasi iken. (Xewerni
teyyarlighuchi: Hoshur Hajim Ablimit)
Germaniye Emeldarliri Afriqa
Ellirini, ( Eger Ehtiyat Qilmisingiz Kelgüside Xitayning
Mustemlikisige Aylinip Qalisiz ) dep agahlandurdi
2006- yili
11-ayning 20- küni< Germaniye Dolqunliri > radiosining xewiride
körsütülishiche, Germaniye iqtisadi tereqqiyat ministirlikining
mu'awin ministiri Kortmann ependi ötken peyshenbe küni
chqaqirilghan, < Yawropa birliki bilen Afriqa otturisidiki
munasiwetlerning kelgüsi tereqqiyati > digen temidiki muhakime
yighinida qilghan sözide, < eger Afriqa elliri Xitay bilen
munasiwet qilghanda, öz jaylirining demokratik islahati we hökümet
qurulushigha sel qaraydighan bolsa, kelgüside Afriqa Xitayning
mustemlikisige aylinip qélishi mumkin > dep agahlandurghan.Yawropa
birliki yeqinqi mezgillerdin buyan Xitayning Afriqa siyasitige
bolghan naraziliqini kücheytmekte. Chünki Yawropa birliki
teripidin Afriqa ellirining demokratik islahati we iqtisadi
tereqqiyati üchün bérilgen yardemlerdin Xitay nep élip kelmekte,
yeni, Xitay hökümiti Afriqa ellirini qiziqturup, bu yardemler
arqiliq Afriqa ellirige heshemetlik hökümet binaliri, pirezident
mehkimilirini sélip bérip yaki ulargha süpetsiz mallarni setip
bérip, gherip ellirining yardimining közligen jaylargha serip
qilinishigha tosalghu bolup kelmekte.
Yuqarqi xewerde körsütülishiche, kiler yilning beshida Germaniye
Yawropa birlikining qerellik reyislikini öz üstige alidiken web u
mezgilde Xitayning Afriqa siyasitige bolghan diqqitini yenimu
ashuridiken.
|