AİLE   UYGUR MUTFAK KÜLTÜRÜ Etli Havuçlu Pilav Malzemeler: -1 Kg Koyun Eti -4 Su Bardağı Pirinç -1 Su Badağı sıvı yağ veya zeytinyağı -2 Adet Kuru Soğan -6 Su Bardağı su, yeteri kadar tuz -6 Büyük Boy havuç -1/5 Su Bardağı taze bezelye veya konserve   Yapılışı: Isınmakta olan yağa piyaz doğranmış soğanı koyarak hafif kahve rengini alınca eti ilâve edin, eti soğanla birlikte, yeteri miktarda tuz ilâve ederek 10-15 dk. orta ateşte kavurun. Ardından kibrit çöpü kalınlığında rendelenmiş havucu da ilâve ederek, havucun içine arzu ederseniz bir yemek kaşığı şeker ilâve edip, 8-10 dk. kavurun. Havuç iyice pişmiş rengi değişmiştir, altı su bardağı suyu ekleyin, kısık ateşte en az, 15-20 dk. Pişirin. Öte yandan bir saat önceden, sıcak suda bekletilerek nişastası alıncaya kadar yıkanıp süzülmüş pirinci tencerenin ateşini kıstıktan sonra, malzeme alta çökünce eti süzerek alın, ateşi tekrar hızlandırarak fazla karıştırmadan pirinç suyunu çekince, üzerine bezelyeyi ve eti döşeyip, 20 dk. Demlemeye bırakın, etli havuçlu, pilâvınız hazır. Şık tabaklarda salatalar ile serviz yapın, afiyet olsun.  KAYNAK: Nur'âlâ GÖKTÜRK GELENEKSEL DOĞU TÜRKİSTAN UYGUR MUTFAK KÜLTÜRÜ-0212 519 07 86   UYGUR HALK MASALLARI Uygur Türkçesi Türkiye Türkçesi EQİLLİQ BORSUK Bir küni qosiği echip öler halğha kelip qalğan bir böre cangalliqtin timiskilap kelivatsa ushtumtut semiz bir borsuk uchrap qaptu. "Her nime bolsa ozuq tepildi" dep, hoshalliqtin ağzi quliqiğha yetken böre mülayim qiyapetke kiriwelip: — Bıırader borsuk, nedin kelip, nege ketip barisen? -dep hiciyip soraptu. Börining shum niyitini sezgen borsuk derhal eqil ishlitiptu-de — Way, böre aka, sizni izlep chiqmiğan dönğ, chüshmigen oyman qalmidi. bextimge bu yerde uchrap qaldinğiz, sizni mehmanğa chaqirip kelgen idim, -deptu. — Way, yalğanchi haramzade!-deptu böre birdinla peylini bozup, ustiliğinğni qara, meni aldimakchi boluvatamsen texi! Sening qıltiğinga chüshidiğhan ehmek böre men emes! Seni mezze qilip shundak yeymenki körüp tur. Böre etilip kelip, borsukni basmaldaptu. Borsuk kilce hodukmay, nahayiti temkinlik bilen: — Hey, exmeq sen bizni qandak yiyishni bilmeydikensen, nochi bolsanğ dadanğa oxshash yimemsen deptu. Böre bu yeni gepni anğglap heyran bolğinidin: — Dadam seni qandaq yeydiken? -dep soraptu. — Halisangg sözlep berey, anla, -dep söz bashlaptu borsuk, -dadan bizni tutuwalğandin keyin dümbisige elip turup üch qetim yolning u chetige, üch qetim bu chetige tashlap andin yeydu. Nime üchün shundaq kili-diğanliğini bilmeymen. Böre bu yerde bir sirning barliğini pemlep, dadisini dorap baqmaqchi boptu ve borsukni tapini astidin elip yolning u chetige tashlaptu. Borsuk derhal ornidin turup qechiptu-de, yekinla yerdiki uwsiğha kirip ketiptu. Böre ğezeplinip: — Meni aldawatisenğhu!-dep waqiraptu. Eqillik borsuk uwisining ichide turup, börini mesqire qilip. — Mening eqillik dadam sening dadangni her daim mushundaq aldap qutulatti, -dep cawap beriptu. AKILLI PORSUK Günlerin birinde karnının açlığından ölecek hale gelen bir kurt, ormanda yiyecek aramak için etrafı koklaya koklaya gelirken anîden semiz bir porsuğa rast gelmiş. "Neyse, yiyecek bir şey bulduk" diye sevinçten ağzı kulağına varan kurt yumuşak bir tavır takınarak: — Porsuk kardeş, nereden gelip nereye gidiyorsun? diye sırıtmış. Kurdun kötü niyetini sezen porsuk derhal aklını başına toplayarak: — Vay kurt ağa! sizi aramak için çıkmadığım tepe, inmediğim çukur kalmadı. Şansımdan, burada karşıma çıktınız, sizi misafirliğe çağırmak için gelmiştim, demiş. — Vay yalancı haramzade! demiş kurt birden niyetini bozarak, "kendini akıllı mı sanıyorsun? Beni aldatmağa mı niyet etmiştin ha? Senin tuzağına düşecek ahmak kurtlardan değilim. Seni şöyle rahat rahat yiyeyim de bir gör!"' Kurt atılarak porsuğu altına almış. Porsuk hiç kekelemeden, son derece temkinli bir şekilde: — Hey ahmak, sen bizi nasıl yiyeceğini dahi bilmiyormuşsun. Yiğitsen baban gibi ye, demiş. Kurt bu yeni sözü duyunca hayrette kalarak: — Babam seni nasıl yiyordu, diye sormuş. — İstersen söyleyeyim de dinle, diye söze başlamış porsuk, "baban bizi asla, senin gibi böyle ahmakça yemiyordu. Baban bizi yakaladıktan sonra sırtına alarak üç defa yolun o tarafına, üç defa bu tarafına fırlatıp ondan sonra yiyordu. Niçin böyle yaptığını bilmiyorum.'' Kurt burada bir sır olduğunu düşünerek babasını taklit etmeğe kalkışmış ve porsuğu ayağının altından alarak yolun öbür tarafına atmış. Porsuk derhal yerinden kalkıp kaçmış ve yakında bulunan yu­vasına girmiş. Kurt gazaba gelip: — Beni kandırıyorsun ha! diye bağırmış. Akıllı porsuk yuvasının içinden kurdu alaya almış: — Benim akıllı babam senin babanı her zaman böyle aldatıp kurtuluyordu, diye cevap vermiş.   İstiklâl Mücadelesi (16) Azimet Özgürlük ve Bağımsızlık Gözyaşları İle Elde Edilemez 8-4-1945'te Doğu Türkistan Devletinin millî ordusu kurulduğunda mareşal unvanı verilmiş bir şahsiyetti. Rusların düşmanımız olduğunu biliyordu ve onlara ihtiyacımız olması hasebiyle ilişkileri iyi tutmak için diplomatik çalışmalarda bulunmuştu. Rusları teskin etmek için devletin en yüksek kademelerine Rus taraftarı ama vatanin bağımsızlığı, milletin hürriyeti için mücadele edecek olan yetenekli gençleri yerleştirmişti, İlihan Töre Doğudaki siyasetçiler gibi, küçük menfaatler için devlet teşkilatın bir takım güruhların eline bırakmış değildi. Doğu Türkistan'daki Müslüman Türk halklarının birlik beraberliğini temin etmekle kalmayıp, Müslüman ve Türk olmayan halklarında ayni beraberliğe, ayni haklara sahip olmalarını sağlamıştı. Milletlerin beraberliğine, birbirlerine olan inancına, millî dostluklara dayalı bir devlet kurulmuştu ki bu devlet ayni zamanda Doğu Türkistan'a komşu bütün devletlere bir örnek oluşturarak bir adalet üstüne temellendirilmisti. Devlet ve ordunun yüksek kademeleri de Uygur, Kazak,Kırgız, Özbek, Tatar, Moğol, Döngen (Çinli Müslüman), Sibel, Rus ve Çinli gibi her milletten insan yer almış, hepsi de ayni haklara sahip olarak muamele görmüşlerdir. -Tek ve öz vatanimiz Doğu Türkistan- prensibinde uzlaşan millî güçler bir araya geldikleri için kısa bir süre içinde Altay'dan Gulca'ya kadar uçsuz bucaksız toprakları Doğu Türkistan bayrağı altında birleştirecek bir ordu kurulmuştu. Asker şayisi 40 bine ulaşmış ve ilk saflardaki bölükler Urumçi'nin dış kapısı sayılan Manas'a kadar gelmişler di. Güneyde Karaşehir'in Yultuz; Aksu'nun Bay, Könisehir; Kaşgar'ın Taşkurgan, Kargalık, Poskam nahiyeleri Doğu Türkistan bayrağı ile s er eften misti. Çin askerleri arkalarına bakmadan kaçmaktaydı. 1945'in 9. Ayında Ruslar Manas'ta ve güneyde ilerlemekte olan milli orduyu durdurdu. Çünkü 14-8-1945 tarihinde Moskova'da Çin-Sovyet dostluk anlaşması imzalanmıştı. Milli irademizin açıkça önünün kesildiğini, Sovyetler birliği ve Çin arasında yapılan pazarlıkta Doğu Türkistan'ın ucuza peşkeş çekilme ihtimalinin olduğunu sezen İlihan Töre, milli ordunun hiç durmadan ilerlemesini istese de hükümette çoğunluğu ele geçiren ve Ruslara inanan, onların etkisinde olan "Milli Rehberler" Rusların göstermiş olduğu Çinlilerle anlaşma yapılması baskısına boyun eğdi. 2-1-1946'da başlayan uzlaşma müzakereleri 6-6-1946' tarihinde 11 maddelik antlaşma ile tamamlandı. Ruslar la Çinlilerin arasında ise yazılı olmayan tek maddelik bir anlaşma vardı. Bu Doğu Türkistan devletini ve bu devletin başakanı Ilihan Töre'yi ortadan kaldırmaktı.   SİZDEN GELENLER Doğu Türkistan'ın da yakın bir gelecekte dünya milletler ailesi içinde hür bağımsız ve şerefli bir devlet olarak yerini alacağı inancındayım. o topraklarda yaşayan soydaşlarımıza sabır, engin mücadele azmi ve tarih şuuru diliyorum.21 yüzyıl çok şeylere gebedir, çok dilli, çok milletli ve üstelik zorbalık üzerine kurulmuş sözde Çin imparatorluğu Türk milletine (Uygur kardeşlerimize) karşı zulmünü sürdüremeyecektir. Ata yurdumuzun mazlum insanlarına Anadolu dan selamlar olsun. Sinan Erol Konu Doğu Türkistan (ana Türkistan)olunca söze nasıl başlanır,bilemiyorum.37 yıllık hayatımda şuurumun varolduğunu anladığım ilk günden bu yana,attığım her adımda,her soluğumda,acısını yüreğimde,benliğimde amansızca hissettiğim:DOĞU TÜRKİSTAN(ANA TÜRKİSTAN)seni,Gökbayrağını,bağrına bastığın Türk evlatlarını çok seviyorum...tarih denen kavram, çok perdeli bir piyesten başka bir şey değil ve son perde TURAN ile kapanacak... Attila Çitilci Selamünaleyküm Kıymetli Doğu Türkistanlı kardeşlerim, sizleri bilge sultan merhum İsa Yusuf Alptekin'le tanımıştım. Orta Asya daki bir çok Türk devletleri bağımsızlığına kavuştu. İnşallah en kısa zamanda sizinde bağımsızlığınıza kavuşmanızı yüce yaratan nasip etsin.Konya Türkmenleri olarak bağımsızlığınızda bir katkımız olmasını canı yüreğimizle yüce Allah'tan niyaz ederiz. Halit Karahan Allah'ın selamı tüm Türk-İslam dünyasının üzerine olsun. Doğu Türkistanlı soydaşlarımız, sonuna kadar yanınızdayız. Acınız acımız, sevinciniz sevincimizdir. İnşallah yakında özgür olursunuzda, yüreğimizdeki acınız sevince dönüşür. Kahraman Doğu Türkistan, sen bizim onurumuz ve şerefimizsin. BEYAZIT ÇEVİK Selamün Aleyküm. Kıymetli Doğu Türkistanlı kardeşlerimiz sizleri çok seviyoruz. çektiğiniz esaret, katliam ve zulüm sıkıntılar karşısında ne yapabiliriz? lütfen bunun için bir organizasyon oluşturun üzerimize ne düşerse yapalım. Bilin ki içimiz yanmıştır. Türkiye'mizdeki Türklerin tamamına yakını sizlerin yanında olduğuna inanın. Gerçek bir Müslüman Türk, Doğu Türkistan'a kayıtsız kalamaz. Mustafa KARATAY