Yukarı
7.Sayı
D.T . ŞUBATAYI
Şubat Haber Yorum
UYGURCA
Kültür- Edebiyat
AİLE
Ayın Makalesi

 

Doğu Türkistan Tarihinde Ocak Ayı

 

1 Ocak 1949

Çin hükûmeti, S.S.C.B.'ne hoş görünmek amacıyla, Mesut Sabri Baykozi ve İsa Yusuf Alptekin Beyleri görevlerinden aldı. Yerlerine Kremlin yanlısı komünist Burhan Şehidî getirildi. Mesut Sabri Baykozi kendisine teklif edilen İran büyükelçiliği görevini ret etti.

2 Ocak 2004 Hoten’de tutuklanan ünlü din âlimi Abdulahed Barat Mehdum Çin hâkimiyetinin siyasî darbesine maruz kalmıştır. Çin Polis makamları din âlimi Abdlahet Barat Mehdum’un dinî öğretim vermekte olduğu Hoten’deki evi basarak 74 yaşındaki bu zatı, onun 7 öğrencisini ve ev sahibini tutuklayarak Çin zindanlarına atmışlardır.
3 Ocak 2003 1997 yılı 2. ayın 5. günü Gulca'da meydana gelen İli inkılâbının 6. yılının gelmesiyle kudurmuş Çin hükûmeti Gulca bölgesi çapında geniş çaplı tutuklama başlattı. 03 Ocak- 04 Şubat 2003 günlerinde Gulca şehrinde 250 günahsız Uygur genci “şüpheli” denilerek Çin polisleri tarafından gözaltına aldı.
 
3 Ocak 2002 İli Kazak Otonom Vilayeti'nin(!) kukla valisi bir genelge yayınlayarak “Feodal, Batıl Ve İrticai Düsünceler”in silinmesini istedi. Bu rapora göre yerel dinî ve halk törelerinin gözetlenmesi, düğünler, cenazeler, sünnetler, ev taşımalar ve küpe takmalar gibi olayların rapor edilmesi isteniyordu. 5 Ocak 2002 éZhongguo Tongxun She” isimli haber ajansında yayınlanan bir rapora göre Çin'de terörle mücadele eğitimi 11 Eylül'den önce yoğunlaştırılmıştı
6 Ocak 1967 Anadolu Ajansı'nın haberinde, Kur an'ı Çinceye çeviren bir bilginin başına utanç şapkası takılarak Çin sokaklarında dolaştırıldığı ve üzerinde “bütün camileri kapatın, dinî kuruluşları dağıtın, İslâmî teşekkülleri lâğvedin, Kuran’ın önemini kaldırın” yazan broşürlerin dağıtıldı.
6 Ocak 1933  Turfan halkı, Mahmut Muhiti kardeşler liderliğinde şehirde bulunan Çin garnizonunu basarak şehri ele geçirdiler. Turfan Millî kuvvetleri General Mahmut Muhitti komutasında batıya doğru hareket ederek 10 gün içinde Korla, Karaşehir ve civarını Çinli’lerden temizlediler.
10 Ocak 2000 Hoten Vilayeti Komünist Partisinin Genel Sekreteri Wang Jing Çi'nin parti toplantısında yaptığı konuşmasında, 1999 yılından beri Hoten'de yürütülmekte olan “temizlik hareketi” esnasında, 160 binden fazla kişinin seferber edildiğini, birkaç bin yere kontrol kulübelerinin kurulduğunu, onbinlerce “bölücü, dinci, teröristlerin(!)” yakalandığına değinmiştir.
 
15 Ocak 1999  Dünyada birçok uluslararası sivil toplum kuruluşları Çin yönetiminin, Doğu Türkistan Türklerine karşı uyguladığı bu soykırım siyasetini engelleyebilmek için dünya çapında kampanya açmıştır. Bunun en son örneği Uluslararası Af Örgütü "Amnesty Internetional”ın dünya çapında açtığı "Urgent Action" yani "Acil Önlem" kampanyasıdır.
18 Ocak 2000  Fransız Haber Ajansı’nın Pekin den bildirdiği haberinde Çin mahkemeleri, Urümçi şehrinde açık mahkeme oluşturup, 14 Uygur hakkında hüküm vermiş ve bunların içinden Şevket Mehmet başta olmak üzere 5 Uygur genci “Millî Bölücü” seklinde iftira ile ölüm cezası verilerek şehit edilmişlerdir.
19 Ocak 1967 Çin Komünist Partisinin beyanatında “Bütün camileri kapatın”, “Dinî kuruluşları dağıtın”, “Çin'deki İslâmî teşekkülleri lağvedin”, “Kur'an öğrenimini kaldırın” diye resmî açıklama yapılmıştır. Ukaz Gazetesi S.Arabistan 20 Ocak 1951 Urümçi Radyosunun haberinde “Kaşgar'da Çin Halk Cumhuriyetine karşı isyan eden Vasıl Kadı, halkın arzusu üzerine (!) idam edilmiştir.” Demiştir.
21 Ocak 2002  Çin Devlet Konseyi Enformasyon Bürosu tarafından yayınlanmış olan“Doğu Türkistan Terörist Güçleri Ceza Almaktan Kaçamazlar” resmî olarak Halkın Günlüğü gazetesinde yayınlanmıştır.
21 Ocak 2002  Çin hükûmeti yayınladığı beyanatta 1990 yılından 2001 yılına kadar geçen süre içerisinde ülke içinde ve dışında “Doğu Türkistan Teröristleri” 200 den fazla silahlı darbe vurma hareketlerinde bulunduklarını bu olaylar sırasında 162 kişinin öldüğünü 440 kişiden fazla insanında yaralandığını iddia etmişlerdir.
 
24 Eylül 2003  Çinli yetkililer, bölgede 1 Ekim 2003 den (Ulusal Gün) Ocak 2004 sonundaki Çin Yeni Yılı'na kadar 100 gün sürecek yeni bir sert güvenlik önlemleri başlattığını duyurdu.
24 Ocak 1979  Batı Almanya'nın Münih Şehrinde faaliyet göstermekte olan Radio Free Europe Radio Liberty (Hür Avrupa Radyosu) idaresi 24.1.1979 tarihinde yayınlanmış olduğu tamiminde 13 seneden beri yayın yapmakta olan Uygur redaksiyonunun 15.2.1979 tarihinden itibaren kapatılacağını ve yayınlarının durdurulacağını bildirmiştir.
25 Ocak 1072  Kaşgarlı Mahmut’un ünlü kitabı Divân-ı Lügati't-Türk'ü 25 Ocak 1072 yazmaya başlamış ve 10 Şubat 1074'de bitirmiştir. 25 Ocak 1999 Pekin’den bildirilen bir habere göre, 7 Ocak 1999'da Yarkent Nahiyesinin Tagarçi kasabasından Tursun Kerem ve eşi Azat Gül hac’a gitmek amacıyla Pekin gümrüğünden çıkarken, eroin kontrolü yapmak bahanesiyle ayrı odaya götürüp tecavüz etmişledir.
26 Ocak 1985  “Arap News” gazetesinin sayısında yer alan bir haberde, çok uzun ömürlü olarak bilinen Doğu Türkistan Türkleri arasında 40–50 yaşlarında ölenlerin sayısının hızla artmaya başladığı belirtilmiştir.
Ocak 1912 Timur Halpe Kumul Çiftçiler ayaklanmasını başlattı.
Ocak 1958 Hoten'in Tevekkül yöresinde Baki Damolla ve Semet Damolla öncülüğünde çiticiler ayaklanıp, Tarım Vadisindeki “Harbiye Çiftliği”ndeki görevli silâhlı 20 Çin askerini çıkan çatışmada ölmüş, 200 mücahit şehit olmuştur.
Ocak 2001  Doğu Türkistan’da anahtar konumunda olan camilerde vaaz veren imamlara “siyasî eğitim” kampanyası başlatılmıştı. Resmî kaynaklara göre yıl sonuna kadar 8 bin kadar imam bu tür eğitimden geçmiş oldu. Kursların süresi genellikle 10 gün idi. Bu 10 gün içerisinde imamlara partinin Komünist Parti) etnik ve dinî politikası anlatılıyordu.
Ocak 1950  Kalibek liderliğinde 2000'den fazla mücahit Urümçi'nin dağlık bölgesinde toplanarak bağımsız bir devlet kurmaya yönelik bir örgüt programı düzenlediler. Ardından da tam bir yıl süren bir savaş başlattılar.
Ocak 1999 Çin Hükûmeti yine Hoten'in Karakaş Nahiyesinde açık arazide toplu namaz kılmakta olan 14 Uygur genci “terörist” diye adlandırıp uçaktan üzerlerine kurşun yağdırarak tamamını şehit etmiştir.
Ocak 2004 Her ikisi de Urümçili Uygur olan Rahmutulla İsmail ve Arken Yakup adlı iki kişinin Temmuz 2002'de Kırgızistan’dan Çin'e nakledilmelerinden sonra ölüm cezalarının infaz edildiğini duyurdu.
Ocak 2002  Kaşgar kentinde birçok polis ile asker sokaklarda dolaşıp hem araç hem de kişileri kontrol ediyorlardı. Kimliklerini gösteremeyen 500 kadar insanı birkaç gün içinde Ocak sonu ile Şubat başında gözaltına alındı..
Ocak 1933  Mahmut Muhiti başkanlığında “Turfan İsyanı” başladı
Ocak 2002  Çin Hükümeti Doğu Türkistan’ın Üçturpan nahiyesindeki Kazan Bulak Camiîsini “Ramazan bayramı namazını Arabistan vaktine göre kılarak bir gün önce kılmak ve camide toplantı yapmak”... gibi bahanelerle yıkmıştır.
Ocak 1949  Burhan Şehidi Ülkelik Hükümet'e reis oldu. Sovyet karşıtı yayınlar yapan Yalkun gazetesi Ruslara şirin görünmek için kapatıldı. Mesut Sabri Bey'in daha önce Çin'de çıkarttığı Yurt Gazetesini biz Altay Neşriyatı bünyesinde tekrar çıkartmaya başladık. (H.Yakup Anat’ın anılarından)
Ocak 1950 Kumul-Aratürk’ün Bulakbaşı semtinde kurucu kadro olan Nasir, Abdûllah Hâkim Ebeydullah Hâkim, Mahmut Hafiz ve Seydullah'ların önderliğinde de 500 mücahit bir “Millî Birlik Toplantısı” gerçekleştirerek “Anti Komünizm Halk Ordusu” adında bir örgüt kurdular. Ocak 2002 Kaşgar Daily'de yayınlanan bir habere göre 2001 yılında 253 dinî lidere siyasî eğitim verilmiş ve Kaşgar polisi ve 2002 yılının başında 21 “irtica grubuna” üye olmakla suçlanan 530 kişinin yakalandığını duyurmuştur.
Ocak 1966 İşgalci Çin hükümetinin Kaşgar’daki 3. Tümeni kurulmuş olup, bu güne kadar Kaşgar vilayeti civarındaki mümbit topraklara 200.000 Çinli göçmen yerleştirerek 65920 hektar araziyi sahiplendiler. 100.000 hektar ekili alanı sulayabilecek miktardaki 844 milyon metre küp suyu kontrolleri altına alarak Kaşgar vilayetindeki milyonlarca Uygur Çiftçinin fakirleşmesine sebep oldular.
Ocak 1999 Kazakistan Hükümeti Çin’i incitmiş olmaktan korkarak kendisinden siyasî sığınma talebinde bulunan 3 Uygur’u Çinlilere teslim etmiştir. Çin hükümeti bu gençleri iki yıl hapiste tuttuktan sonra sözde bir yargılama ile “ Ülke sınırlarından gizlice geçerek devleti parçalamaya çalıştılar” suçlamasıyla idam cezasına mahkûm etmişlerdir.

 

Devamı : http://www.hurgokbayrak.com/ sitesindedir 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ZİYARETÇİ  DEFTERİ    MUNAZİRE MUNBİRİ    GUESTBOOK

Giriş Yukarı Ağustos-2004 1.Sayı Eylül-2004 2.Sayı Ekim-2004 3.Sayı Kasım-2004 4.Sayı Aralık-2004 5.Sayı Ocak-2005 6.Sayı Mart-2005 8.Sayı Nisan-2005 9.Sayı Mayıs-2005 10.Sayı Haziran-2005 11.Sayı Temmuz-2005 12.Sayı Ağustos-2005 13.Sayı Eylül-2005 14.Sayı Ekim-2005 15.Sayı Kasım-2005 16.Sayı Aralık-2005 17.Sayı Ocak-2006 18.Sayı Şubat-2006 19.Sayı Mart-2006 20.Sayı Nisan-2006  21.Sayı Haziran-2006  23.Sayı Temmuz-2006  24.Sayı Ağustos-2006  25.Sayı Eylül-2006  26.Sayı Ekim-2006  27.Sayı Kasım-2006  28.Sayı Aralık-2006  29.Sayı Ocak-2007  30.Sayı Şubat-2007 31.Sayı Mart-2007 32.Sayı Nisan-2007 33.Sayı Mayıs-2007 34.Sayı Haziran-2007 35.Sayı Temmuz-2007 36.Sayı Ağustos-2007 37.Sayı Eylül-2007 38.Sayı Ekim-2007 39.Sayı Kasım-2007 40.Sayı Aralık-2007 41 Sayı Ocak-2008 42.Sayı Şubat-2008 43.Sayı Mart-2008 44.Sayı Nisan-2008 45.Sayı Mayıs-2008 46.Sayı Haziran-2008 47.Sayı Temmuz-2008 48.Sayı Ağustos-2008 49.Sayı Eylül-2008 50.Sayı Abone İşlemleri TEBRİK MESAJLARI Gazete Bayilerinde YAZARLAR Künye