|
Doğu Türkistan
Tarihinde Ocak Ayı
|
|
1 Ocak 1949 |
Çin
hükûmeti, S.S.C.B.'ne hoş görünmek amacıyla, Mesut Sabri Baykozi ve İsa
Yusuf Alptekin Beyleri görevlerinden aldı. Yerlerine Kremlin yanlısı
komünist Burhan Şehidî getirildi. Mesut Sabri Baykozi kendisine teklif
edilen İran büyükelçiliği görevini ret etti. |
|
2 Ocak 2004 |
Hoten’de tutuklanan ünlü
din âlimi Abdulahed Barat Mehdum Çin hâkimiyetinin siyasî darbesine
maruz kalmıştır. Çin Polis makamları din âlimi Abdlahet Barat Mehdum’un
dinî öğretim vermekte olduğu Hoten’deki evi basarak 74 yaşındaki bu
zatı, onun 7 öğrencisini ve ev sahibini tutuklayarak Çin zindanlarına
atmışlardır. |
|
3 Ocak 2003 |
1997 yılı 2. ayın 5. günü
Gulca'da meydana gelen İli inkılâbının 6. yılının gelmesiyle kudurmuş
Çin hükûmeti Gulca bölgesi çapında geniş çaplı tutuklama başlattı. 03
Ocak- 04 Şubat 2003 günlerinde Gulca şehrinde 250 günahsız Uygur genci
“şüpheli” denilerek Çin polisleri tarafından gözaltına aldı.
|
|
3 Ocak 2002 |
İli Kazak Otonom
Vilayeti'nin(!) kukla valisi bir genelge yayınlayarak “Feodal, Batıl Ve
İrticai Düsünceler”in silinmesini istedi. Bu rapora göre yerel dinî ve
halk törelerinin gözetlenmesi, düğünler, cenazeler, sünnetler, ev
taşımalar ve küpe takmalar gibi olayların rapor edilmesi isteniyordu. 5
Ocak 2002 éZhongguo Tongxun She” isimli haber ajansında yayınlanan bir
rapora göre Çin'de terörle mücadele eğitimi 11 Eylül'den önce
yoğunlaştırılmıştı |
|
6 Ocak 1967 |
Anadolu Ajansı'nın
haberinde, Kur an'ı Çinceye çeviren bir bilginin başına utanç şapkası
takılarak Çin sokaklarında dolaştırıldığı ve üzerinde “bütün camileri
kapatın, dinî kuruluşları dağıtın, İslâmî teşekkülleri lâğvedin,
Kuran’ın önemini kaldırın” yazan broşürlerin dağıtıldı. |
|
6 Ocak 1933 |
Turfan halkı,
Mahmut Muhiti kardeşler liderliğinde şehirde bulunan Çin garnizonunu
basarak şehri ele geçirdiler. Turfan Millî kuvvetleri General Mahmut
Muhitti komutasında batıya doğru hareket ederek 10 gün içinde Korla,
Karaşehir ve civarını Çinli’lerden temizlediler. |
|
10 Ocak 2000 |
Hoten Vilayeti Komünist
Partisinin Genel Sekreteri Wang Jing Çi'nin parti toplantısında yaptığı
konuşmasında, 1999 yılından beri Hoten'de yürütülmekte olan “temizlik
hareketi” esnasında, 160 binden fazla kişinin seferber edildiğini,
birkaç bin yere kontrol kulübelerinin kurulduğunu, onbinlerce “bölücü,
dinci, teröristlerin(!)” yakalandığına değinmiştir.
|
|
15 Ocak 1999 |
Dünyada birçok
uluslararası sivil toplum kuruluşları Çin yönetiminin, Doğu Türkistan
Türklerine karşı uyguladığı bu soykırım siyasetini engelleyebilmek için
dünya çapında kampanya açmıştır. Bunun en son örneği Uluslararası Af
Örgütü "Amnesty Internetional”ın dünya çapında açtığı "Urgent Action"
yani "Acil Önlem" kampanyasıdır. |
|
18 Ocak 2000 |
Fransız Haber
Ajansı’nın Pekin den bildirdiği haberinde Çin mahkemeleri, Urümçi
şehrinde açık mahkeme oluşturup, 14 Uygur hakkında hüküm vermiş ve
bunların içinden Şevket Mehmet başta olmak üzere 5 Uygur genci “Millî
Bölücü” seklinde iftira ile ölüm cezası verilerek şehit edilmişlerdir. |
|
19 Ocak 1967 |
Çin Komünist Partisinin
beyanatında “Bütün camileri kapatın”, “Dinî kuruluşları dağıtın”,
“Çin'deki İslâmî teşekkülleri lağvedin”, “Kur'an öğrenimini kaldırın”
diye resmî açıklama yapılmıştır. Ukaz Gazetesi S.Arabistan 20 Ocak 1951
Urümçi Radyosunun haberinde “Kaşgar'da Çin Halk Cumhuriyetine karşı
isyan eden Vasıl Kadı, halkın arzusu üzerine (!) idam edilmiştir.”
Demiştir. |
|
21 Ocak 2002 |
Çin Devlet Konseyi
Enformasyon Bürosu tarafından yayınlanmış olan“Doğu Türkistan Terörist
Güçleri Ceza Almaktan Kaçamazlar” resmî olarak Halkın Günlüğü
gazetesinde yayınlanmıştır. |
|
21 Ocak 2002 |
Çin hükûmeti
yayınladığı beyanatta 1990 yılından 2001 yılına kadar geçen süre
içerisinde ülke içinde ve dışında “Doğu Türkistan Teröristleri” 200 den
fazla silahlı darbe vurma hareketlerinde bulunduklarını bu olaylar
sırasında 162 kişinin öldüğünü 440 kişiden fazla insanında yaralandığını
iddia etmişlerdir.
|
|
24 Eylül 2003 |
Çinli yetkililer,
bölgede 1 Ekim 2003 den (Ulusal Gün) Ocak 2004 sonundaki Çin Yeni
Yılı'na kadar 100 gün sürecek yeni bir sert güvenlik önlemleri
başlattığını duyurdu. |
|
24 Ocak 1979 |
Batı Almanya'nın
Münih Şehrinde faaliyet göstermekte olan Radio Free Europe Radio Liberty
(Hür Avrupa Radyosu) idaresi 24.1.1979 tarihinde yayınlanmış olduğu
tamiminde 13 seneden beri yayın yapmakta olan Uygur redaksiyonunun
15.2.1979 tarihinden itibaren kapatılacağını ve yayınlarının
durdurulacağını bildirmiştir. |
|
25 Ocak 1072 |
Kaşgarlı Mahmut’un
ünlü kitabı Divân-ı Lügati't-Türk'ü 25 Ocak 1072 yazmaya başlamış ve 10
Şubat 1074'de bitirmiştir. 25 Ocak 1999 Pekin’den bildirilen bir habere
göre, 7 Ocak 1999'da Yarkent Nahiyesinin Tagarçi kasabasından Tursun
Kerem ve eşi Azat Gül hac’a gitmek amacıyla Pekin gümrüğünden çıkarken,
eroin kontrolü yapmak bahanesiyle ayrı odaya götürüp tecavüz etmişledir. |
|
26 Ocak 1985 |
“Arap News”
gazetesinin sayısında yer alan bir haberde, çok uzun ömürlü olarak
bilinen Doğu Türkistan Türkleri arasında 40–50 yaşlarında ölenlerin
sayısının hızla artmaya başladığı belirtilmiştir.
Ocak 1912 Timur Halpe Kumul Çiftçiler ayaklanmasını başlattı. |
|
Ocak 1958 |
Hoten'in Tevekkül
yöresinde Baki Damolla ve Semet Damolla öncülüğünde çiticiler ayaklanıp,
Tarım Vadisindeki “Harbiye Çiftliği”ndeki görevli silâhlı 20 Çin
askerini çıkan çatışmada ölmüş, 200 mücahit şehit olmuştur. |
|
Ocak 2001 |
Doğu Türkistan’da
anahtar konumunda olan camilerde vaaz veren imamlara “siyasî eğitim”
kampanyası başlatılmıştı. Resmî kaynaklara göre yıl sonuna kadar 8 bin
kadar imam bu tür eğitimden geçmiş oldu. Kursların süresi genellikle 10
gün idi. Bu 10 gün içerisinde imamlara partinin Komünist Parti) etnik ve
dinî politikası anlatılıyordu. |
|
Ocak 1950 |
Kalibek
liderliğinde 2000'den fazla mücahit Urümçi'nin dağlık bölgesinde
toplanarak bağımsız bir devlet kurmaya yönelik bir örgüt programı
düzenlediler. Ardından da tam bir yıl süren bir savaş başlattılar. |
|
Ocak 1999 |
Çin Hükûmeti yine
Hoten'in Karakaş Nahiyesinde açık arazide toplu namaz kılmakta olan 14
Uygur genci “terörist” diye adlandırıp uçaktan üzerlerine kurşun
yağdırarak tamamını şehit etmiştir. |
|
Ocak 2004 |
Her ikisi de Urümçili
Uygur olan Rahmutulla İsmail ve Arken Yakup adlı iki kişinin Temmuz
2002'de Kırgızistan’dan Çin'e nakledilmelerinden sonra ölüm cezalarının
infaz edildiğini duyurdu. |
|
Ocak 2002 |
Kaşgar kentinde
birçok polis ile asker sokaklarda dolaşıp hem araç hem de kişileri
kontrol ediyorlardı. Kimliklerini gösteremeyen 500 kadar insanı birkaç
gün içinde Ocak sonu ile Şubat başında gözaltına alındı.. |
|
Ocak 1933 |
Mahmut Muhiti
başkanlığında “Turfan İsyanı” başladı |
|
Ocak 2002 |
Çin Hükümeti Doğu
Türkistan’ın Üçturpan nahiyesindeki Kazan Bulak Camiîsini “Ramazan
bayramı namazını Arabistan vaktine göre kılarak bir gün önce kılmak ve
camide toplantı yapmak”... gibi bahanelerle yıkmıştır. |
|
Ocak 1949 |
Burhan Şehidi
Ülkelik Hükümet'e reis oldu. Sovyet karşıtı yayınlar yapan Yalkun
gazetesi Ruslara şirin görünmek için kapatıldı. Mesut Sabri Bey'in daha
önce Çin'de çıkarttığı Yurt Gazetesini biz Altay Neşriyatı bünyesinde
tekrar çıkartmaya başladık. (H.Yakup Anat’ın anılarından) |
|
Ocak 1950 |
Kumul-Aratürk’ün
Bulakbaşı semtinde kurucu kadro olan Nasir, Abdûllah Hâkim Ebeydullah
Hâkim, Mahmut Hafiz ve Seydullah'ların önderliğinde de 500 mücahit bir
“Millî Birlik Toplantısı” gerçekleştirerek “Anti Komünizm Halk Ordusu”
adında bir örgüt kurdular. Ocak 2002 Kaşgar Daily'de yayınlanan bir
habere göre 2001 yılında 253 dinî lidere siyasî eğitim verilmiş ve
Kaşgar polisi ve 2002 yılının başında 21 “irtica grubuna” üye olmakla
suçlanan 530 kişinin yakalandığını duyurmuştur. |
|
Ocak 1966 |
İşgalci Çin hükümetinin
Kaşgar’daki 3. Tümeni kurulmuş olup, bu güne kadar Kaşgar vilayeti
civarındaki mümbit topraklara 200.000 Çinli göçmen yerleştirerek 65920
hektar araziyi sahiplendiler. 100.000 hektar ekili alanı sulayabilecek
miktardaki 844 milyon metre küp suyu kontrolleri altına alarak Kaşgar
vilayetindeki milyonlarca Uygur Çiftçinin fakirleşmesine sebep oldular. |
|
Ocak 1999 |
Kazakistan Hükümeti Çin’i
incitmiş olmaktan korkarak kendisinden siyasî sığınma talebinde bulunan
3 Uygur’u Çinlilere teslim etmiştir. Çin hükümeti bu gençleri iki yıl
hapiste tuttuktan sonra sözde bir yargılama ile “ Ülke sınırlarından
gizlice geçerek devleti parçalamaya çalıştılar” suçlamasıyla idam
cezasına mahkûm etmişlerdir. |
|
Devamı :
http://www.hurgokbayrak.com/
sitesindedir
|